วัคซีนไข้หวัดใหญ่ช่วยลดโอกาสป่วยและลดความรุนแรงของโรคได้ แต่ไม่ป้องกันไข้หวัดใหญ่ได้ทั้งหมดและไม่ป้องกันไวรัสทางเดินหายใจทุกชนิด ควรฉีดวัคซีนที่เหมาะกับอายุและสุขภาพตามฤดูกาล พร้อมตรวจสอบผลิตภัณฑ์ที่มีจริงก่อนนัด
ทำไมหน้าเว็บไม่ระบุ 4 สายพันธุ์แบบตายตัว
องค์ประกอบวัคซีนไข้หวัดใหญ่ได้รับการทบทวนตามสายพันธุ์ที่คาดว่าจะระบาด WHO แนะนำวัคซีนชนิด 3 องค์ประกอบสำหรับซีกโลกใต้ปี 2026 และระบุว่าบางพื้นที่อาจยังอยู่ระหว่างเปลี่ยนจากชนิด 4 องค์ประกอบ ดังนั้นจำนวนองค์ประกอบ ยี่ห้อ ประเทศผู้ผลิต และช่วงอายุที่ใช้ได้ควรยืนยันจากกล่องหรือเอกสารกำกับของวัคซีนล็อตที่คลินิกมีจริง
การใช้คำว่า “วัคซีนตามฤดูกาล” ทำให้ข้อมูลไม่ล้าสมัยและไม่ทำให้ผู้รับบริการเข้าใจว่าทุกยี่ห้อมีองค์ประกอบเหมือนกัน

ใครบ้างที่มักได้รับประโยชน์จากวัคซีน
โดยทั่วไปวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีเหมาะสำหรับคนอายุ 6 เดือนขึ้นไปที่ไม่มีข้อห้าม และมีความสำคัญเป็นพิเศษในผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้มีโรคปอด หัวใจ ไต ตับ เบาหวาน ภูมิคุ้มกันบกพร่อง บุคลากรที่พบผู้คนจำนวนมาก และผู้ที่อยู่ร่วมกับคนเสี่ยงสูง
ชนิดและขนาดวัคซีนต้องเหมาะกับอายุ ผลิตภัณฑ์ และประวัติเข็มก่อน เด็กบางช่วงอายุอาจต้องมากกว่าหนึ่งเข็มในฤดูกาลแรกตามประวัติวัคซีน จึงควรนำสมุดวัคซีนมาด้วย
ใครควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีด
- เคยแพ้รุนแรงหลังวัคซีนไข้หวัดใหญ่หรือส่วนประกอบของวัคซีน
- เคยมี Guillain–Barré syndrome หรือภาวะทางระบบประสาทหลังการฉีดวัคซีน
- กำลังมีไข้สูงหรือเจ็บป่วยปานกลางถึงรุนแรง
- ตั้งครรภ์ ให้นม หรือมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เพื่อเลือกชนิดที่เหมาะสม
- ใช้ยากดภูมิ กำลังทำเคมีบำบัด หรือเพิ่งปลูกถ่ายอวัยวะ
- เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือมีโรคประจำตัวหลายโรค
การแพ้ไข่ไม่ได้แปลว่าห้ามฉีดทุกผลิตภัณฑ์โดยอัตโนมัติ แต่ควรแจ้งรายละเอียดปฏิกิริยาที่เคยเกิดและให้บุคลากรเลือกวัคซีนกับสถานที่ฉีดอย่างเหมาะสม
ขั้นตอนรับบริการ
- ติดต่อยืนยันสต็อก ชื่อผลิตภัณฑ์ ช่วงอายุ และจำนวนองค์ประกอบของวัคซีน
- แจ้งอายุ โรคประจำตัว ยา การตั้งครรภ์ ประวัติแพ้วัคซีน และอาการป่วยในวันนัด
- บุคลากรตรวจสอบข้อห้ามและอธิบายประโยชน์กับอาการข้างเคียง
- ฉีดวัคซีนตามขนาดและวิธีของผลิตภัณฑ์
- สังเกตอาการตามคำแนะนำก่อนกลับ และรับข้อมูลว่าควรทำอย่างไรเมื่อมีอาการผิดปกติ

อาการหลังฉีดที่พบได้
อาจปวด บวม หรือแดงบริเวณฉีด อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย หรือมีไข้ต่ำ อาการส่วนใหญ่มักไม่รุนแรงและดีขึ้นได้เอง การฉีดวัคซีนชนิดเชื้อตายทางเข็มไม่ทำให้เป็นโรคไข้หวัดใหญ่ แต่ยังอาจป่วยจากไวรัสอื่นหรือสัมผัสเชื้อก่อนภูมิคุ้มกันพัฒนาเต็มที่
หากหายใจลำบาก เสียงแหบ หน้าหรือคอบวม ลมพิษทั่วตัว เวียนศีรษะมาก เป็นลม อ่อนแรงผิดปกติ หรือมีอาการรุนแรงหลังฉีด ให้แจ้งบุคลากรทันทีหรือไปโรงพยาบาล หากฉุกเฉินโทร 1669
ควรฉีดเมื่อไร
การระบาดและช่วงเวลาที่เหมาะสมในประเทศไทยอาจแตกต่างจากประเทศเขตอบอุ่น หลักสำคัญคือให้ได้รับวัคซีนของฤดูกาลปัจจุบันก่อนหรือในช่วงที่มีการระบาด และฉีดซ้ำตามคำแนะนำประจำปีเพราะสายพันธุ์กับภูมิคุ้มกันเปลี่ยนตามเวลา ติดต่อคลินิกเพื่อยืนยันล็อตและวันหมดอายุก่อนเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย
ฉีดแล้วจะไม่เป็นไข้หวัดใหญ่อีกเลยไหม
ไม่รับประกัน วัคซีนลดความเสี่ยงและความรุนแรง แต่ประสิทธิผลขึ้นกับอายุ สุขภาพ ความตรงกันของสายพันธุ์ และเวลาหลังฉีด
เป็นหวัดอยู่ฉีดได้ไหม
อาการเล็กน้อยบางกรณีอาจฉีดได้ แต่หากมีไข้สูงหรือป่วยมากควรให้บุคลากรประเมิน ไม่ควรตัดสินจากอาการเดียวทางออนไลน์
ต้องฉีดทุกปีหรือไม่
โดยทั่วไปแนะนำเป็นประจำทุกฤดูกาล เพราะภูมิคุ้มกันลดลงและองค์ประกอบวัคซีนอาจเปลี่ยน
บริการที่เกี่ยวข้อง
หากมีไข้ ไอ เจ็บคอ หรือสงสัยว่ากำลังติดเชื้อ ควรเริ่มจาก ตรวจรักษาโรคทั่วไป ไม่ควรมาคลินิกเพียงเพื่อฉีดวัคซีนโดยไม่แจ้งอาการ ส่วนการประเมินวัคซีนบาดทะยักหลังเกิดแผลดูได้ที่ บริการทำแผล
แหล่งข้อมูลประกอบ