หญิงตั้งครรภ์และผู้ให้นมสามารถรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดฉีดที่เหมาะสมได้ โดยหญิงตั้งครรภ์ควรใช้ผลิตภัณฑ์ชนิดเชื้อตายหรือชนิดที่แนวทางและเอกสารกำกับอนุญาต ไม่ใช้วัคซีนเชื้อเป็นชนิดพ่นจมูก แจ้งอายุครรภ์ ประวัติเข็มก่อน การแพ้และยาที่ใช้ เพื่อให้ผู้ให้บริการวางแผนเวลาและเลือกผลิตภัณฑ์จริงก่อนนัด
การให้นมไม่ได้ทำให้ต้องงดรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดฉีดหรือทิ้งน้ำนมหลังฉีดตามปกติ ส่วนคำถามเรื่องช่วงอายุครรภ์ควรใช้แนวทางในไทยและข้อมูลฝากครรภ์ร่วมกัน ไม่ยึดข้อความจากโปสเตอร์เก่าหรือเดือนที่แนะนำในประเทศอื่นเพียงอย่างเดียว
ทำไมเรื่องนี้ควรอยู่ในแผนฝากครรภ์
ช่วงตั้งครรภ์มีการเปลี่ยนแปลงของระบบภูมิคุ้มกัน หัวใจและปอด ซึ่งเพิ่มโอกาสป่วยจากไข้หวัดใหญ่จนต้องนอนโรงพยาบาล CDC เรื่องวัคซีนไข้หวัดใหญ่กับการตั้งครรภ์ แนะนำการรับวัคซีนชนิดฉีดที่เหมาะสม และอธิบายว่าภูมิคุ้มกันจากแม่ช่วยปกป้องทารกในช่วงแรกหลังคลอดได้
ทารกอายุต่ำกว่าหกเดือนยังไม่ถึงอายุรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ การดูแลคนในบ้าน การลดการสัมผัสผู้ป่วย และวัคซีนของแม่จึงมีบทบาทร่วมกัน แต่ไม่ได้รับประกันว่าลูกจะไม่มีโอกาสติดเชื้อ หากลูกป่วยยังต้องประเมินตามอายุและอาการ
การตัดสินใจควรมองความเสี่ยงจากโรคและข้อมูลความปลอดภัยของวัคซีนพร้อมกัน ถ้ากังวลการแพ้หรือเคยมีภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ ให้เล่ารายละเอียดเพื่อประเมิน ไม่เลื่อนทุกอย่างจนคลอดเพราะกลัวโดยไม่มีข้อมูล
ชนิดฉีดและชนิดพ่นจมูกต่างกันอย่างไร
คำว่า “วัคซีนไข้หวัดใหญ่” ครอบคลุมหลายผลิตภัณฑ์ จึงต้องยืนยันทั้งชนิด อายุที่ใช้ได้ และข้อมูลสุขภาพ ไม่เลือกจากจำนวนสายพันธุ์หรือชื่อที่จำได้จากปีก่อนอย่างเดียว
- ชนิดฉีดที่เป็นเชื้อตาย: เป็นกลุ่มที่ใช้ในหญิงตั้งครรภ์ตามแนวทาง ต้องตรวจข้อบ่งใช้และเอกสารกำกับของผลิตภัณฑ์ที่มีจริง
- ชนิด recombinant: แนวทาง CDC กล่าวถึงเป็นอีกทางเลือก แต่ข้อมูลนี้ไม่ได้ยืนยันว่าคลินิกมีผลิตภัณฑ์ดังกล่าวในไทย
- ชนิดเชื้อเป็นพ่นจมูก: ไม่ใช้ในหญิงตั้งครรภ์ ไม่ควรเสนอเป็นทางเลือกเพียงเพราะกลัวเข็ม
แนวทาง CDC สำหรับการให้วัคซีนระหว่างตั้งครรภ์ ระบุ IIV หรือ RIV สำหรับไข้หวัดใหญ่ การนำไปใช้ในไทยต้องดูผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนและคำแนะนำผู้ให้บริการ ไม่ตีความว่าทุกยี่ห้อหรือทุกสูตรเหมาะกับทุกคน
ยืนยันชื่อและชนิดผลิตภัณฑ์กับผู้ให้บริการก่อนฉีด ไม่ใช้ภาพกล่องแทนข้อมูลกำกับจริง ภาพสร้างด้วย AI
อายุครรภ์น้อยต้องรอให้ครบสี่เดือนทุกคนไหม
ข้อแนะนำทางการแพทย์กับเงื่อนไขโครงการให้บริการอาจใช้รายละเอียดต่างกัน เอกสารกรมควบคุมโรคปี 2568 มีหมายเหตุแนะนำให้ในช่วงอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ และระบุว่าสามารถให้ได้ตลอดการตั้งครรภ์ ส่วน CDC ระบุว่าให้ชนิดฉีดที่เหมาะสมได้ทุกไตรมาส
ข้อมูลนี้ช่วยให้เห็นว่าไม่ควรใช้คำว่า “สี่เดือน” เป็นข้อห้ามตายตัว ให้แจ้งอายุครรภ์จริงและถามผู้ดูแลฝากครรภ์ว่าจะนัดช่วงใด โดยคำนึงถึงการระบาด ผลิตภัณฑ์ ประวัติวัคซีนและแผนเฉพาะตัว แนวทางกรมควบคุมโรคปี 2568 เป็นเอกสารประกอบ ไม่ใช่การยืนยันสิทธิหรือเงื่อนไขโครงการปีปัจจุบัน
ถ้าเพิ่งทราบว่าตั้งครรภ์หลังฉีด ให้เก็บชื่อผลิตภัณฑ์ วันฉีด และข้อมูลที่มีไปคุยกับแพทย์ อย่าเดาชนิดวัคซีนหรือสรุปผลต่อทารกเองจากข้อความในอินเทอร์เน็ต การประเมินต้องอาศัยชนิดจริงและช่วงเวลาที่ได้รับ
ให้นมอยู่ต้องปั๊มทิ้งหรือเว้นให้นมไหม
หลังวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดฉีดโดยทั่วไปให้นมต่อได้ กรมควบคุมโรค ตอบประเด็นนี้ไว้ในส่วนคำถามที่พบบ่อย การรับวัคซีนเพียงอย่างเดียวไม่ได้เป็นเหตุให้ต้องแยกแม่กับลูกหรือปั๊มนมทิ้ง
ถ้าหลังฉีดแม่ไม่สบายมาก อาจให้คนในบ้านช่วยงานและการดูแลลูกเพื่อให้พักได้ หากแม่มีไข้ไอร่วมด้วย ให้ปรึกษาเรื่องสาเหตุและการลดการแพร่เชื้อ การให้นม การใช้ยา และอาการป่วยเป็นคนละคำถามที่ต้องเล่าให้ครบ
เมื่อจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวดหรือไข้ ให้แจ้งว่าให้นมและแจ้งอายุลูกกับภาวะคลอดก่อนกำหนดถ้ามี อย่าอาศัยคำว่า “แม่ให้นมใช้ได้” จากผลิตภัณฑ์หนึ่งไปสรุปว่าทุกยาปลอดภัย บทความนี้ไม่กำหนดขนาดยา
คนในบ้านช่วยดูแลลูกให้แม่พักได้หลังฉีด โดยทั่วไปไม่ต้องปั๊มนมทิ้งเพราะวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดฉีด ภาพสร้างด้วย AI
เตรียมข้อมูลก่อนคุยกับคลินิก
นำสมุดฝากครรภ์หรือข้อมูลที่ใช้ติดตามมาเท่าที่จำเป็น แจ้งวันกำหนดคลอดโดยประมาณ อายุครรภ์ปัจจุบัน และสถานที่ฝากครรภ์ หากให้นมอยู่ให้แจ้งอายุทารก โรคประจำตัวของแม่ และคำแนะนำเฉพาะที่ได้รับมา
เตรียมประวัติแพ้วัคซีนหรือยา ลักษณะอาการครั้งก่อน ชื่อวัคซีนและวันที่ฉีดล่าสุด รวมยาประจำและอาหารเสริม หากมีไข้ ไอ หรือกำลังป่วย ให้บอกก่อนเดินทางเพื่อให้ผู้ให้บริการคัดกรอง
อ่านข้อมูลที่ควรแจ้งก่อนฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เพื่อเตรียมรายการ และวิธีค้นประวัติวัคซีนเมื่อจำไม่ได้ หากบัตรเดิมหาไม่พบ ไม่ต้องกรอกวันหรือยี่ห้อที่ไม่แน่ใจเพื่อให้เอกสารดูครบ
คำถามที่ช่วยให้ได้คำตอบใช้จริง เช่น “ผลิตภัณฑ์ที่มีเป็นชนิดใด เหมาะกับอายุครรภ์นี้ไหม ควรนำข้อมูลฝากครรภ์อะไรมา และหลังฉีดติดต่อใครได้” หากต้องประสานกับโรงพยาบาลฝากครรภ์ ให้ขอขั้นตอนชัดเจนก่อนนัด
สมุดฝากครรภ์และประวัติวัคซีนช่วยวางแผน ควรส่งข้อมูลสุขภาพผ่านช่องทางที่ยืนยันแล้ว ภาพสร้างด้วย AI ไม่มีข้อมูลบุคคลจริง
หลังฉีดแล้วอาการใดต้องตรวจ
ปวดแขน อ่อนเพลียหรือไข้เล็กน้อยเกิดได้ และอาการส่วนมากอยู่ไม่นาน แต่หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรเหมารวมอาการใหม่ทุกอย่างว่าเกิดจากวัคซีน หากมีอาการที่กังวลหรือไม่ดีขึ้นให้ติดต่อผู้ดูแล
หายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม หน้ามืดมาก หรือหมดสติหลังฉีดต้องขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน โทร 1669 หากมีเลือดออกทางช่องคลอด ปวดท้องมาก หรือลูกดิ้นลดลงจากแบบแผนที่แพทย์ให้ติดตาม ควรติดต่อโรงพยาบาลที่ดูแลครรภ์โดยเร็ว ไม่รอแชตคลินิกเพื่อพิสูจน์สาเหตุ
สำหรับทารกอายุน้อยกว่าสามเดือนที่มีไข้ตั้งแต่ 38°C ให้รีบไปโรงพยาบาล ไม่ถือว่าภูมิจากแม่ทำให้รอดูที่บ้านได้ การฉีดวัคซีนของแม่ไม่ได้เปลี่ยนเกณฑ์ความเร่งด่วนนี้
คำถามที่พบบ่อย
เคยฉีดก่อนตั้งครรภ์แล้ว ต้องฉีดเพิ่มทันทีไหม
ให้แพทย์ดูวันฉีด ชนิด ฤดูกาลและแนวทางในไทยร่วมกัน อย่าฉีดเพิ่มเองเพียงเพราะเพิ่งทราบว่าตั้งครรภ์ นำบัตรเดิมและข้อมูลฝากครรภ์ไปประเมิน
เคยแพ้ไข่ ต้องงดวัคซีนทุกชนิดไหม
ไม่ควรสรุปแบบนั้น ประวัติแพ้ไข่กับแพ้วัคซีนรุนแรงเป็นข้อมูลคนละส่วน แจ้งอาการแพ้จริงให้ผู้ให้บริการเลือกผลิตภัณฑ์และสถานที่เหมาะสม ไม่ทดลองรับวัคซีนเอง
ให้นมอยู่และปวดแขน มีผลต่อน้ำนมหรือไม่
อาการปวดแขนอย่างเดียวไม่ได้เป็นเหตุให้ทิ้งนม หากป่วยจนให้นมหรือดูแลลูกลำบาก ให้ขอคนช่วยและปรึกษาบุคลากรเรื่องอาการและยาที่เหมาะสม
คลินิกมีวัคซีนสำหรับคนท้องทุกวันไหม
ต้องสอบถามชนิดผลิตภัณฑ์และสต็อกจริงก่อนนัด บทความนี้ไม่ยืนยันว่ามีสูตรหรือยี่ห้อใดตลอดเวลา และไม่รับรองการให้บริการทันทีโดยไม่ประเมิน
สอบถามก่อนนัดในเชียงราย
ดูบริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่ และหลักการเลือกชนิดวัคซีนตามอายุและสุขภาพ ติดต่อ LINE @wareeclinic หรือโทร 096-242-6161 แจ้งอายุครรภ์หรือการให้นมก่อนยืนยันคิว ชนิดวัคซีนและค่าใช้จ่าย
วารี เวลเนส คลินิกอยู่ 168/37 ถนนบรรพปราการ ต.เวียง อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย 57000 ใกล้ประตูเชียงใหม่ในเชียงราย เปิดทุกวัน 10:00–21:00 น. อาการรุนแรงหรือเกี่ยวกับความปลอดภัยของครรภ์ให้ไปโรงพยาบาลที่เหมาะสม
แหล่งข้อมูลประกอบ
- กรมควบคุมโรค: แนวทางบริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ปี 2568
- CDC: วัคซีนไข้หวัดใหญ่กับการตั้งครรภ์
- CDC: แนวทางการให้วัคซีนระหว่างตั้งครรภ์
เป็นข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่แทนการประเมินครรภ์และสุขภาพเฉพาะบุคคล ภาพทุกภาพสร้างด้วย AI ไม่ใช่ผู้ป่วย บุคลากร หรือสถานที่จริงของคลินิก
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยเฉพาะราย อาการของแต่ละคนต่างกัน ควรให้แพทย์ประเมินก่อนเริ่มการรักษาเสมอ
